چکبده: انسانها با حرکت در مسیر تکامل و رشد عقلانی خود بتدریج بر ضرورت برنامه ریزی در زندگی واقف شدند و آن را به منزله ابزاری درخدمت مدیریت و رهبری نظامهای اجتماعی مورد توجه قرار دادند . سازمانها و موسسه های اداری امروز ، به حدی پیچیده شده اند که بدون اقدام به برنامه ریزیهای دقیق ، امکان ادامه حیات ندارند برنامه ریزی مستلزم آگاهی از فرصتها و تهدیدهای آتی ، و پیش بینی شیوه مواجهه با آنهاست...


برنامه ریزی از وظایف بسیار مهم مدیران است و با سایر وظایف آنها نیز ارتباط دارد همچنین تحقق اهداف فردی و سازمانی نیز مستلزم برنامه ریزی است در واقع نیاز به برنامه ریزی از این مساله ناشی می شود که همه سازمانها با فعالیت در محیطی پویا ،باید منابع محدود خود را برای رفع نیازهای متنوع و رو به افزایش خود صرف کنند . پویایی محیط و وجود تلاطم در آن و عدم اطمینان ناشی از تغییرات محیطی ، بر ضرورت انکار ناپذیر برنامه ریزی می افزاید بطور کلی یرنامه ها برای مقاصد متنوعی تنظیم می شوند و فراخور هر وضعیت به گونه متناسب با آن شکل می گیرد. پیتر دراکر معتقد است که میان اثر بخشی (تحقق اهداف و انجام کارهای درست ) و کارایی (درست انجام دادن کارها )تفاوت وجود دارد هرچند که در مراحل هدف گذاری و تحقق اهداف هر دوی این مفاهیم مدنظر قرار می گیرند.

شایان ذکر است یکی از مشکلات هر سازمان تدوین استراتژی درست می باشد با بکارگیری استراتزی غلط در سازمان و ندیدن تهدیدها و فرصتهای محیطی و بکارنبردن صحیح نقاط قوت و ضعف هر سازمان می توان ضربه های جبران نشدنی به پیکره سازمان وارد نمود لذا به منظور کاهش اثرات زیان بار استفاده از استراتزی های غلط در سازمان و لزوم بکارگیری صحیح فرصت ها،تهدیدهای محیطی و همچنین نقاط قوت،ضعف سازمان در این مقاله به تشریح مختصر ماتریس IFE  می پردازیم.

 

» ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (Internal Factor Evaluation):

 

 

در ارزیابی محیط داخلی سه متغیر:

1- منابع

2- استراتژی جاری، فرهنگ سازمانی، نقش و مأموریّت

3- عملکرد

در نظرگرفته می شود.

 

نقاط قوت و ضعف سازمان شناسایی گردد. به عنوان مثال ظرفیت و توان فعلی مجموعه چیست و چگونه میتوان آنهارا تقویت کرد،نقاط ضعف سازمان چیست و چگونه میتوان آنها را رفع کرد و همینطور موانع تامین نیاز و انتظارات مشتریان چیست.

برای تهیه یک ماتریس ارزیابی عوامل داخلی، عمدتاً به قضاوت های شهودی و نقطه نظرات دست اندرکاران تکیه می شود. این ابزار برای جمع آوری اطلاعات درون سازمانی درفرآیند برنامه ریزی استراتژیک در سازمانهای دولتی و خصوصی کاربرد فراوان دارد.

 

پنج گام در تهیه ماتریس ارزیابی عوامل داخلی:

 

 

مرحله اول: پس از شناسایی عوامل داخلی، نقاط قوت و ضعف سازمان رامشخص نمایید. (بین 10 تا 20 عامل نخست نقاط قوت و سپس نقاط ضعف را لیست نمایید.)

مرحله دوم: به هر عامل یک ضریب وزنی بین صفر (بی اهمیت) تا یک (بسیار مهم) اختصاص دهید. می توان از نرمالیزه کردن جهت وزن دهی استفاده نمود. در این صورت جمع ضرایب وزنی اختصاص داده شده باید مساوی یک شود. برای تعیین وزن هر یک از عوامل و تصمیم گیری پیرامون عوامل با اهمیت تری که خوبست در جدول IFE بیایند میتوان از نظرات خبرگان آن صنعت و دست اندرکاران شرکت بهره جست و سپس وزن عوامل با اهمیت تر را بین صفر تا یک نرمالیزه نمود.

مرحله سوم: وضع موجود هر عامل را با امتیازی بین 1 تا 4 با توجه به محور ذیل مشخص نمایید. نقاط ضعف فقط امتیاز 1 یا 2 را دریافت می نمایند. نقاط قوت فقط نمرات 3 و 4 را می توانند به خود بگیرند. توجه به این نکته در تهیه ماتریس بسیار حائز اهمیت می باشد که امتیازات بر اساس وضع موجود فعالیتهای شرکت و محیط حاکم بر آن و وزنها بر اساس درجه اهمیت هر یک از عوامل در صنعت مورد بررسی تعیین می شوند.

مرحله چهارم: امتیاز وزن دار (موزون) هر عامل را محاسبه نمایید. بدین منظور امتیاز هر ردیف از عوامل درون سازمانی را در وزن نرمالیزه شده آن ضرب نمایید و در یک ستون جدید درج نمایید.

مرحله پنجم: جمع امتیازات وزن دار (موزون) را محاسبه نموده که حداقل 1 و حداکثر 4 می باشد و میانگین آنها 2.5 می باشد. اگر نمره نهایی سازمان کمتر از 2.5 باشد. یعنی سازمان از نظر عوامل داخلی درمجموع دچار ضعف می باشد و اگر نمره نهایی بیشتر از 2.5 باشد؛ بیانگر این است که سازمان از نظر عوامل درونی درمجموع دارای قوت میباشد.

آنجا که این ماتریس نشان دهنده کارایی است.؛ اگر نتیجه این ماتریس از 2.5 بیشتر باشد نشان می دهد که سازمان یا مدیر کارایی دارد و کمتر از آن عکس این مطلب را نشان می دهد.

 

 

"در واقع ماتریس عوامل خارجی راه را تعیین می کند(هدف) و ماتریس داخلی راه رفتن در جاده را تعیین می کند(اجرای هدف)"

 

 

ماتریس ارزیابی شرایط داخلی شرکت می یتگ (MAY TAG)


ارسال توسط reza maleki