تاريخ : جمعه ٢٩ اردیبهشت ۱۳٩۱

منظور از فضای بسته فضائی است که امکان دسترسـی و ورود بـه داخـل آن محدود است، بـرای کـار دائمـی نفرات طراحی نشده و ممکن است افراد برای انجام کارهایی چـون بازرسـی، تعمیـر و نگهـداری، تعمیـرات و ... وارد آن شوند.

 

» به طور کلی فضای محدود به محیط شغلی ای اطلاق می شود که؛...


1- برای وارد شدن فرد و انجام کار در درون آن به اندازه کافی بزرگ است.

2- ابعاد ورودی یا خروجی آن محدود است. (راه های دسترسی جهت کار و عملیات به آن محدود است).

 3- برای انجام کار مداوم این فضا طراحی نشده است.

4- از تهویه طبیعی مطلوبی برخوردار نیست.

 

:: برخی نمونه های فضاهای بسته ::

» مخازن (tanks)

» دریچه های آدم رو (Manholes)

» دیگهای بخار (Boilers)

» کوره ها (Furnaces)

» مجاری فاضلاب (Sewers)

»سیلوها (انبار غلات - Silos)

» قیف ها (Hoppers)

» هاضم ها (Digesters)

» تونل ها (Tunnels)

» خندق ها (Trenches)

» لوله ها (Pipes)

 

» مخاطرات فضاهای بسته:

- بخارات و گازهای سمی

- آتش سوزی

- تشعشعات رادیواکتیو

- مواد شیمیایی سمی

- کمبود یا وفور اکسی‍‍‍ژن

- سقوط از ارتفاع

 

بخارات و گازهای سمی:

     ظهور و شدت عوارض ناشی از بخارات و گازهای سمی در محیط بسته به مدت و غلظت تماس آنهاست که با شاخص T.L.V  سنجیده می شود.که عبارتست از غلظتی از ماده که فرد مجاز است طی مدت زمان مشخص بدون ایجاد اختلال در سلامتی، آن را تحمل نماید.

 

 

تشعشعات رادیواکتیو:

     در بسیاری از فعالیت های صنعتی به منظور تعیین ضخامت ،چگالی و سطح مواد درون مخازن یا نشت یابی از پرتوهای رادیواکتیو (ایکس و گاما) استفاده می شود که در صورت عدم حفاظت و ایمنی بر سلامتی انسان صدمات جبران ناپذیری وارد می کند.

 

مواد شیمیایی سمی:

   موادی مثل رنگ ها، سیمان، حلال ها، مواد شوینده و پاک کننده ها از جمله رایج ترین مواد شیمیایی با قابلیت ایجاد مخاطراتی برای سلامتی انسان می باشد.

 

سقوط از ارتفاع:

     عمده ترین دلایل سقوط افراد یا اشیا وجود دهانه باز در سقف یا در کف فضای بسته و وجود نردبان ها و داربستهایی است که به خوبی محکم نشده اند.

 

 

:: ایمن سازی فضاهای بسته ::

» جهت افزایش سطح ایمنی صنعت نسبت به مخاطرات کار در فضاهای بسته دو دسته اقدامات را می توان در نظر گرفت:

1- اقدامات مدیریتی

2- اقدامات فنی-مهندسی

 

» اقدامات مدیریتی:

- شناسایی کلیه فضاهای بسته موجود در سایت

- تعیین سطح مخاطره زایی/ کلاس بندی فضاهای موجود

- اطلاع رسانی عمومی از طریق برچسب گذاری

- ارائه دستورالعمل کار در فضاهای بسته (برای کلیه پرسنل داخلی/ پیمانکار)

- برگزاری دوره های آموزشی برای پرسنل درگیر با فضاهای بسته

- الزامی بودن سیستم برگه مجوز ایمنی جهت کار در فضاهای بسته

- تدوین شرح وظایف پرسنل درگیر با فضاهای بسته

- تدوین برنامه نجات

 

» اقدامات فنی مهندسی:

- شناسایی و اندازه گیری گازها و بخارات سمی

- شناسایی و اندازه گیری گازهای قابل اشتعال

- بررسی و کنترل گرد و غبار های قابل اشتعال

- پاکسازی مواد قابل اشتعال

- برطرف کردن کمبود یا ازدیاد اکسیژن

- ایجاد و نظارت بر سیستم هماهنگی کار

- توجه و بکار گیری صحیح نشانه ورود افراد

- بازدید روزانه جهت شناسایی تغییرات احتمالی در شرایط محیط کار

- حفاظ گذاری دهانه باز و آموزش صحیح استفاده از نردبان و ...

- تامین حداقل لوازم اطفاء حریق

 

«تهویه فضای بسته»

جهت تخلیه گازها و بخارات زیان آور بایستی فضای بسته را مورد تهویه (تزریق هوای پاک طبیعی) قرار دارد. در تهویه فضای بسته بایستی موارد زیر رعایت گردد:

 

- دهانه ورودی فن در محل آلودگی نباشد.

-  انتهای کانال پایین تر از سطح آلاینده باشد.

- نسبت قابل اشتعال/ انفجار بودن آلاینده توجه شود.

- تهویه محل بایستی تا هنگام خروج کارگر و اتمام کار ادامه یابد.

 

     تجهیزات حفاظت فردی استفاده از تجهیزات حفاظت فردی به عنوان یک راهکار تکمیلی در حفظ سلامتی و ایمنــــی پرسنل ضروری می باشد.

     بکار گیری این تجهیزات متناسب با نوع و سطح مخاطرات فضای بسته متفاوت می باشد، ولـی با این حال عموماً در کلیه موارد ماسک های حفاظتی استفاده می گردند.

 

انواع ماسکهای حفاظتی:

1.  ماسکهای تصفیه کننده هوا (Air-Purifying Respirators)

2. ماسکهای تأمین کننده هوا (Air-Supplying Respirators)

 

» مجوز (Permit) ورود به فضاهای بسته:

برای ورود به فضای بسته باید مجوز عملیات دریافت گردد. این مجوز باید توسط فردی ذیصلاح در سیستم مورد تائید قرار گیرد در این مجوز باید به نکات زیر اشاره کرد:

 

1. استاندارد شماره 146 و 1910 OSHA و 29 CFR موارد و تمهیدات ایمنی لازم را ذکر کرده است.

2. مجوز لازم برای ورود به این مکانها حتما باید گرفته شود. (main permit and hot permit)

3. مشخصات کامل فضایی که فرد در آن میخواهد کار کند کاملا در پرمیت مشخص شود.

4. هدف از ورود یا کاری که باید در آن فضا انجام شود.

5. تاریخ وزمان اعتبار مجوز.

6. نام کامل افرادی که مجاز به ورود هستند.

7. نام کامل همراهان وفرد مراقب.

8. نام و امضا شخص ناظر بر عملیت. این فرد پس از بررسی تمام موارد پرمیت را صادر کرده و پس از اتمام کار مجوز مربوطه را باطل میکند.

9. خطراتی که در آن فضا وجود دارند.

10. اقداماتی که برای رفع یا محدود کردن خطر انجام شده است.

11. اندازه گیری اتمسفر موجود قبل و در حین کار (زمان شروع کار حداکثر باید 1 ساعت قبل از اندازه گیری باشد)

12. هر 15 دقیقه یکبار اندازه گیری اتمسفر موجود باید انجام شده و نتایج ثبت شود.

13. روش و متد اندازه گیری اتمسفر موجود باید مطابق با آخرین روشهای مورد تایید استاندارد باشد.

14. دستورالعملهای امداد و نجات و شرایط اضطراری تدوین و لحاظ شود.

15. امکانات ارتباطی لازم نظیر رادیو بیسیم و ... مهیا شود.

16. فهرست کامل وسایل و تجهیزات حفاظت فردی  پرسنل مشخص شود.

17. سایر مجوزهای لازم نظیر پرمیت جوشکاری و سنگزنی و ... لحاظ شود.

 

شرایط اضطراری در محیط بسته

     برنامه ریزی در این شرایط به این گونه است: تکمیل و نصب مجوز ورود، حفظ ارتباط با وارد شوندگان به محیط بسته، استفاده از سیم، طناب ها و رنگ ها و ... .

     جلوگیری از نزدیک شدن افراد غیر مجاز به منطقه؛ در برخی موارد افراد به دلیل کنجکاوی و تماشای عملیات دچار حادثه می شوند که این امر موجب:

1. تحت ریسک قرار گرفتن این افراد

2. عدم کمک رسانی به افراد مصدوم

 

*آموزش: کار در محیط بسته فقط باید توسط پرسنلی که به طور مناسب برای کار آموزش دیده اند به عهده گرفته شود.

 

» انواع آموزش:

 

       » مجوز انجام کار

       » دستگاه تنفس مصنوعی (BA)

               » دستگاه های گاز سنج (Gas tester)

               » دستگاه های گاز سنج (Gas tester)

       » کمک های اولیه

       » استفاده صحیح از خاموش کننده های آتش

       » دستورالعمل های صحیح در مواقع اضطراری

       » دستورالعمل برای نجات

ارسال توسط reza maleki