تاريخ : جمعه ٢٩ اردیبهشت ۱۳٩۱

لیفتراک:  وسیله ای است برای حمل ونقل، جابه جایی و بالا و پایین بردن پالت و یا هر شی دیگری در کارخانه ها، کارگاهها و انبار نمودن بارها در اشکال و ظرفیت های مختلف طراحی و ساخته می شود که دارای ظرفیت های گوناگون تا بالای 30 تن و ارتفاع های مختلف می باشد.

و با سوخت های مختلف دیزل، گاز، برق و دوگانه سوز (گازی-بنزینی) کار می کنند...


مقدمه

براساس آمارهای منتشره از سوی سازمان NIOSH سالیانه 100 نفر در ایالات متحده در اثر برخورد با لیفتراک جان خود را از دست می دهند و حدود 20000 نفر دچار صدمات جدی می شوند.

از مهمترین عوامل بروز حادثه انجام اعمال نا ایمن می باشد و شا خص ترین اعمال نا ایمن عدم رعایت مقررات ایمنی در رانندگی و حمل و نقل است.

 حوادثی که لیفتراک ها به وجود آورده یا می آورند نیز بسیار زیاد است. تنها در کشور آمریکا سالانه حدود 85 حادثه منجر به مرگ در اثر لیفتراک اتفاق می افتد. همچنین به طور میانگین سالانه 34 هزار و نهصد حادثه شدید و 61 هزار و هشتصد حادثه خفیف در اثر کار با لیفترک در صنایع این کشور رخ می دهد. این در حالی است که حدود 860 هزار لیفتراک در صنعت این کشور مشغول به کار است. همچنین طبق آمارهای موجود، لیفتراک ها 25 درصد از حوادث منجر به مرگ در محیط های کاری را به خود اختصاص می دهند. به همین دلیل لازم است در صنایع گوناگون کشور رانندگان لیفتراک با قوانین ایمنی کار با این وسیله کاملاً آشنا شوند تا از تعداد حوادث و مرگ و میر در محیط های شغلی کاسته شود.

 

طبقه بندی انواع لیفتراکها بر اساس نیروی محرکه وپتانسیل خطر محیط:


الف :مکانهای بی خطر
» لیفتراکهای گازوئیلی D
» لیفتراکهای الکتریکی E
» لیفتراکهای بنزینی G
» لیفتراکهای گاز مایع LP

ب:مکانهای پرخطر (خطر انفجار –اشتعال –برق و...)

» گازوئیلی ویژه D.S

» گازوئیلی برای تجهیزات برقی فشار قوی D.Y

» الکتریکی ویژه E.S

» الکتریکی کاملا ایزوله شده E.E

» محیطهای خطرناک با اتمسفر خاص E.X

 

آیین نامه ایمنی ماشین های لیفتراک Lift truck Safety

 

شروع کار

- بازدید کلیه قسمت های لیفتراک و ملحقات آن قبل از شروع هر شیفت کاری توسط راننده الزامی است.که این بازرسی شامل موارد زیر است:

- تنظیم باد لاستیکها و بازدید چرخها 

- اطمینان از سالم بودن برق 

- زنجیرها وکابل ها

- بازدید ذخیره سوخت و روغن 

- اطمینان از شارژ صحیح باطری 

- اطمینان از سالم بودن قسمت بالا برنده و متمایل کننده

- همیشه قبل از استارت ، دنده دستگاه را چک نماید که در خلاصی باشد و بعد نسبت به استارت لیفتراک ، اقدام شود.

- کلیه رانندگان لیفتراک موظفند قبل از ورود به سالن های سرپوشیده ، ارتفاع درب آن سالن را جویا شوند.

- تا قبل از استقرار کامل راننده بر روی صندلی، لیفتراک نباید حرکت داده شود.  همچنین راننده نباید دست و پای خود را از لیفتراک بیرون نگه دارد.

- قبل از حرکت، دستگاه را به مدت 5 تا 10 دقیقه روشن نگهدارید.

همیشه طول زنجیرهای شاخکها را با هم مقایسه شود و اگر اختلاف طولی بوجود آمده است مراتب را به مکانیک مربوطه ، اطلاع دهید

 

شرایط راننده

راننده لیفتراک بایستی:

- آموزش های لازم در خصوص نحوه صحیح کار وعملکرد ایمن لیفتراک را فرا گرفته و همچنین دارای گواهینامه ویژه لیفتراک باشند.   

- به هنگام کار از وسایل حفاظت فردی نظیر کفش ،کلاه و دستکش ایمنی ودر محیطهای آلوده از ماسک تنفسی متناسب با نوع کار استفاده نمایند.

- از نظر شنوایی وبینایی کاملا سالم باشد.

- گواهینامه لازم را داشته باشد.  واز بکارانداختن لیفتراکی که دوره آموزش آن را فرا نگرفته و مجاز به راندن آن نیست خودداری کند.

- اگر فکر و حواسش در جای دیگر است از راندن و بلند کردن بار، بایستی خودداری نماید.

- حین کار وقبل از هر گونه حرکت اطراف دستگاه را وارسی نماید.

- از خوردن و آشامیدن در حین رانندگی و جابجایی بار خودداری کند.

- از پوشیدن لباس گشاد خودداری کند.

- از علائم و حداکثر ظرفیت مجاز لیفتراک آگاهی داشته باشد.

- هرگز با دست و کفش خیس و روغنی رانندگی نکند زیرا رانندگی در این شرایط سبب بروز تصادف می گردد.

 

شرایط نگهداری

1- راننده موظف است دستگاه خود را از مواد قابل اشتعال دور نگهدارد.

2- راننده لیفتراک موظف است قبل از پاک نمودن دستگاه موارد ذیل را در نظر داشته باشد.

· باید لیفتراک را در محل خود یعنی پارکینگ مشخص شده قرار دهند

· ترمز دستی را بکشد.

· دکل را به سمت جلو بخوابانید شاخکها را پائین بیاورد به سطح زمین بچسبانند..

· دنده را خلاص نماید

· موتور را خاموش کنید و سوئیچ را بیرون آورده و دنده ها را درگیر کند.

· در سرازیریها پارک نکند.

· در شرایط اضطراری اگر در سرازیری مجبور به پارک شد، جلو تایرها را ببندد.

3- برای جلوگیری از سقوط لیفتراک رعایت فاصله مناسب از سکوها الزامی است

 

4- حتما کپسول اطفاء حریق در لیفتراک داشته باشد.

5- لیفتراک را در مقابل تجهیزا ت  ،تابلوهای برق و پله های فرار پارک ننماید.

6- همیشه فاصله ایمن را با دستگاهها،تجهیزات برقی، تجهیزات گازی و...رعایت کنید.

7- باید موضوع اتمام کارها و احیاناً خرابی ها و نقص موجود در لیفتراک را به سرپرست مربوطه گزارش دهد.

8- گرداندن فرمان در زمانی که لیفتراک ایستاده است باعث صدمه زدن به سیستم فرمان و سایش لاستیکها می شود. لذا در حالی که لیفتراک شما ایستاده است از گرداندن فرمان خودداری کنید.

 

شرایط محیط

1. مسیر حمل بار را از نظر باز وخلوت بودن وموانع احتمالی بررسی نمایید.

2. هنگام حمل و جابجایی بارها در سرازیری، راننده لیفتراک فقط مجاز به حرکت با دنده عقب می باشد.

3. کف محلی که لیفتراک در آن کار میکند حتما بایستی صاف ،عار ی از سنگ و...باشد. (هر چه سطح عملیات صاف تر باشد دستگاه منظم تر و با اطمینان بیشتری کار می کند).

4. در جاهایی که باریک است ( کمتر از عرض دستگاه ) و زمین هایی که نرم است اقدام به بارگیری و تخلیه نشود و باید استحکام ومقاومت لازم را داشته باشد.

5. درب های خروجی ، کانال ها ،موانع ، حفاظ ها و ستونهای موجود در محوطه کارگاه که در مسیر تردد لیفتراک ها می باشند، باید بگونه ای رنگ آمیزی شوند که به سهولت قابل رویت باشند.

 

6. حرکت لیفتراک در جاده  ها و یا در جاهایی که لیفتراک قدرت ما نور ندارد اکیداً ممنوع می باشد.

7. کار کردن با لیفتراک در محیط هایی که دید کم می باشد، ممنوع است و فقط با اجازه مقامات ذی صلاح در صورت تامین نور کافی امکان پذیر است.

8. هنگامی که شاخک لیفتراک در سطح بالا قرار داد مراقب موانعی که از سقف آویزان شده است باشد 

 

شرایط بار

1- بلند نمودن باری که دید راننده را کاملاً کور می کند ، ممنوع می باشد مگر آنکه سیستم دستگاه طوری باشد که از دو طرف کابین قابل استفاده باشد

2- به ظرفیت مجاز حمل بار ایمن با  لیفتراک توجه نمایید و همیشه از بلند کردن اضافه تر از تناژ دستگاه خودداری نماید (اگر از این مقدار بار تجاوز کنید قطعات لیفتراک صدمه دیده و برای اپراتور مخاطرآمیز است و بدانید هرچه بار را بیشتر بالا ببرید ظرفیت بار زدن کاهش می یابد.)

3- حمل و جابجائی بارهای با طول زیاد و یا دارای نوسان باید در پائین ترین حد ممکن و با رعایت کلیه مسائل ایمنی صورت پذیرد.(نباید بیش از 30 سانتیمتر با زمین فاصله داشته باشد).

4- جابجایی و حمل بار در صورتی که باعث عدم تعادل بار یا لیفتراک گرددممنوع است.

5- در موقع تخلیه بار، فقط از یک نفر که قبلاً مورد تایید مقامات ذی صلاح قرار گرفته  فرمان بگیرید.

6- برای جابه جایی بار، نباید آنرا با شاخک لیفتراک به جلو هل داد.

 

7- برای جابجائی بارهای ناهمگن مشخص نمو دن مرکز ثقل الزامی است و باید این مرکزثقل در وسط شاخک ها قرار گیرد.
8- در هنگام حمل مخازن حاوی مایعات هر قدر ممکن است  نزدیک زمین و بسیار آهسته حرکت نمائید.واز سبد حمل که کانتینر در آن ثبات دارد ویا از چنگال منحنی استفاده نمایید

9- همیشه مرکزبار را درنظر گرفته وبار را دقیقا از مرکز آن بلند کنید وپس از اطمینان از تعادل جابجا نمایید.

10- راننده باید همیشه تعادل اجسامی را که حمل می کند حفظ و از لغزش آنها جلوگیری نماید. حمل بار به طول بیش از 3 متر در کارگاه ممنوع می باشد.

12- همیشه برای بلند کردن بار از شاخکها استفاده نماید.  بلند کردن بار با سیم بکسل متصل به لیفتراک اکیداً ممنوع می باشد

13- حتی المقدور دو بار را باهم بلند نکنید در مواقعی که دو بار را می خواهد با هم بلند کنید آنها را کاملاً روی یکدیگر قرا داده و همیشه بار سنگین با وزن بیشتر و عرض بیشتر ، در زیر قرار گیرد واز ثبات آن مطمئن شوید.

14- ارتفاع بار می بایستی از ارتفاع مجاز لیفتراک بیشتر نباشد در غیر این صورت راننده اجازه ندارد آن بار را حمل کند.

15- حمل بار با یک شاخک اکیداً ممنوع می باشد.

16- از ترمز ناگهانی برای تخلیه بار بپرهیزید.

17- کشیدن بار روی زمین توسط لیفتراک ممنوع می باشد.

18- مطمئن شوید که بار به درستی روی شاخکها قرار گرفته وپایداری لازم را برای جابجایی دارد.   

19- هنگام حرکت لیفتراک ، بالا دادن پائین آوردن و خم کردن بار ممنوع است.

20- حمل و نقل بارهای حجیم و دارای شکل غیر هندسی ممنوع است.

21- از جا به جایی بارهای غیر مستحکم خودداری کنید و از چیدن بار اطمینان حاصل فرمایید.

22- وقتی بار حجیم وبزرگ دارید با دنده عقب حرکت نمایید.

23- هرگز زمانی که بار در ارتفاع قراردارد، با سرعت دور نزنید.

 

شرایط لیفتراک و شاخک آن هنگام کار

1- حرکت لیفتراک فقط در صورتی مجاز است که شاخک های آن در پایین ترین حد ممکن قرار گرفته باشد.

2- قرارگیری نوک شاخک ها بر روی زمین برای تخلیه بار الزامی است.

3- سقف و بدنه کابین لیفتراک باید از استحکام کافی برخوردار بوده و با توجه به نوع کار و شرایط محیطی، ایمنی راننده را تامین نماید. 

4- اگر لیفتراک باری را جهت انتقال بر روی شاخکها دارد راننده موظف است که حداکثر فاصله شاخک ها را با زمین در حد30 سانتیمتر نگهدارد و شاخکها را هم جمع نماید و بعد حرکت کند.  (وبهتراست همیشه در حالی که شاخکها را در پائین ترین ارتفاع ممکن (10 الی 15 سانتیمتر) از زمین قرار داده اید رانندگی کنید.)

5- هیچ موقع با لیفتراک که شاخک های آن بالا است حرکت ننمایید.

6- هیچ موقعی اجازه ندهد کسی عقب سوار شود که بجای اضافه وزنه تعادل ، استفاده گردد این کار خطرناک بوده و اکیداً ممنوع می باشد.

7- برای حمل یک بار همزمان از دو لیفتراک استفاده نکنید.

8- از قرار گرفتن کامل شاخکها زیر بار، اطمینان حاصل کرده و سپس نسبت به بلند کردن بار اقدام کنید

9- در موقع بلند کردن بار ، اجازه ندهید کسی زیر شاخکها باشد یا حرکت کند.

10- شاخکها را با سرعت کم ، و با احتیاط پائین و بالا ببرید.

11- همیشه شاخک ها را از نظر فاصله به طور یکسان باز نماید.

12- همیشه در موقع حمل بار شاخک لیفتراک را تا حد ممکن نزدیک زمین بیاورید و دکل را به سمت عقب هدایت کنید این روش سبب استحکام بار و دید بهتر راننده می گردد.

13- شاخک ها حتی المقدور از یکدیگر دور نگه دارید تا بار کاملاً روی آنها قرار گیرد و تعادل حفظ شود.  

14- اجازه ندهید: اشخاص روی شاخکها سوار شوند.

15- اضافه کردن طول شاخک های لیفتراک ممنوع است مگر با توصیه سازننده که در هر حالت شاخک های اضافه شده نباید سبب افزایش بیش از 50 % طول شاخک اصلی گردد.

16- لیفتراک را به عنوان بالابر استفاده نکنید، شرایط استفاده از لیفتراک بالابر به شرح ذیل است:

 

مسائل ترافیکی

1- محدودیت سرعت حرکت لیفتراک در تمامی مسیرها باید مشخص و بر روی تابلوهای راهنما و هشدار دهنده نمایش داده شود.

2- قبل از بلند کردن بار ، بوق را به صد ا در آورید تا کارگران از عملیات کار دستگاه با خبر شوند

3- در سراشیبی و سرازیری چه بدون بار و چه با بار از ترمز و دنده سنگین استفاده نماید

4- تغییر جهت ها را با ایست کامل انجام دهد.

5- هنگام حرکت باید فاصله قانونی لیفتراک تا وسایل نقیله دیگر از جمله لیفتراک های دیگررعایت گردد.

6- در سر پیچ ها ونقاط کور حتما از بوق استفاده نمایید.

7- چراغ هشدار دهنده گردان روی لیفتراک سالم وروشن باشد.

8- هیچ گاه دو لیفتراک حق سبقت گرفتن از لیفتراک یا وسایل نقیله دیگر را ندارد.

9- سرعت مجاز لیفتراک در خارج از سایت 20 کیلومتر در ساعت و در داخل سایت 5 کیلومتر در ساعت است. (سرعت راننده لیفتراک باید با وضعیت جاده، علائم میدان دید و باد متناسب باشد.)

10- در هنگام حرکت بدون بار ارتفاع شاخکها از زمین حداقل 150 میلی مترباشد. 

11- هیچ کدام از : اعضا بدن را از محدوده اتاقک لیفتراک بیرون نبرید.

12- هنگام دور زدن وسر پیچها مواظب باشید که وزنه تعادل دستگاه به اشیاء کناری صدمه وارد نسازد.

13- در موقع فعالیت لیفتراک هیچکس بین دکل و بدنه قرار نداشته باشد.

14- یادتان باشد که برای دیدن عقب به آینه بغل اکتفا نکنید با چشم خود عقب  را ببنید.

 

اعمال و عملیاتهای ممنوعه

1. سوار نمودن وانتقال کارگران و دیگر افراد متفرقه توسط لیفتراک ممنوع است.

2. بکسل کردن هر نوع دستگاهی با لیفتراک ممنوع می باشد.

3. هرگز با لیفتراکی که محافظ و اتاق یا سقف ندارد رانندگی نکنید.

4. از چیدن بار غیر مجاور و دور زدن در مسیر های سر بالا خودداری کنید و در مسیر مستقیم حرکت نمایید

5. سوار نمودن افراد یا اضافه کردن وزنه در عقب لیفتراک برای ایجاد تعادل ممنوع است

6. در فضاهای بسته که فاقد سیستم تهویه مناسب است ، استفاده از لیفتراک های با موتور احتراقی ممنوع بوده وباید از لیفتراک های برقی استفاده گردد.

7. انجام کلیه امورتعمیراتی و همچنین جوشکاری بر روی بدنه ،شاخک هاو ملحقات لیفتراک به منظور از بین بردن ترک ها و فرسودگی های سطحی ممنوع بوده و در صورت نیاز این امر فقط با نظارت شرکت سازنده مجاز است.

8. ترمز ناگهانی لیفتراک برای تخلیه بار اکیدا ممنوع است.

9. استفاده از دو یا چند لیفتراک برای حمل یک بار و یا افزایش ارتفاع عملکرد ممنوع است.

10. توقف لیفتراک در مقابل تاسیسات مربوط به گاز ،برق،آتش نشانی، پله های اضطراری ،آسانسور و تجهیزات امدادی ممنوع است.

11. در موقع حرکت یا روشن بودن لیفتراک بجز راننده ،کسی حق حضور بر روی بدنه یا داخل اطاقک را ندارد.

12. تردد کارگران و افراد متفرقه در محدوده حرکت لیفتراک ممنوع است.

13. حمل گاز پیک نیک و یا مواد و تجهیزات و یا منقل آتش به داخل کابین لیفتراک اکیداً ممنوع می باشد.

14. اضافه کردن شاخک لیفتراک به هر طریق به منظور درگیری بیشتر با بار اکیداً ممنوع است. (به عنوان مثال فرو بردن شاخک های لیفتراک داخل لوله به منظور بلندتر کردن شاخکها) اکیداً ممنوع است.

15. قرار دادن شاخک لیفتراک به عنوان پل ارتباطی بین سطح کار در شرایطی خصوصاً ارتفاع اکیداً ممنوع است.

16. تعمیرات یا دست کاری لیفتراک در هنگام روشن بودن ممنوع می باشد.

17. در زمان سوخت گیری موتور می بایست خاموش باشد.

18. در زمان واژگونی لیفتراک در داخل دستگاه بمانید وبه بیرون نپرید.

19. سعی نکنید، لیفتراک را خودتان تعمیر نمائید خصوصا وقتی لیفتراک گرم است.

20. از حمل مواد قابل اشتعال توسط لیفتراک پرهیز نمائید.

21. با لیفتراک به طرف اشخاصی که در نزدیکی دیوار هستند حرکت ننمائید زیرا ممکن است راه فرار نداشته باشند

22. هرگز از لفتراک با ترمز معیوب استفاده نکنید.

 

بازرسیهای روزانه و نگهداری

1- همیشه ترمز دستی را به اندازه 70 میلیمتر بالا بیاورید تا مطمئن شوید که دستگاه حرکت نمی کند.

2- به ترک ها در زنجیرها وصدمه در نقاط اتصال زنجیرها توجه کنید.

3- چرخ ها و لاستیک ها را بازدید کنید. اگر چرخ ها بادی هستند فشار باد را در حد تعیین شده ثابت نگه دارید تا استقامت و کارایی لیفتراک کم نشود.

4-فقط باید به کارکنان آموزش دیده و صاحب اختیاراجازه بازرسی، نگهداری، تعمیر وتنظیم لیفتراک چنگالی داده شود.

5- در زمانی که لیفتراک در منطقه خطرناک (درطبقه بندی قابل انفجار) قراردارد، نباید بر روی آن تعمیری صورت پذیرد.

6- کل سیستم های سوخت رسانی را از نظر وجود نشتی و شرایط مناسب بررسی کنید. درصورت وجود نشتی در سیستم سوخت رسانی به آن توجه ویژه داشته باشید و از بکاربردن لیفتراک تا زمانی که نشتی آن برطرف شود، خودداری نمائید.

7- آن دسته از تعمیرات مربوط به سیستم های سوخت رسانی و احتراق لیفتراک های صنعتی که خطرحریق را در بردارند، فقط می بایست در مکان هایی که برای چنین تعمیراتی طراحی شده اند، انجام شوند.

8- باید قبل از اقدام به تعمیرسیستم الکتریکی لیفتراک ها، ارتباط باتری را قطع نمود.

9- هر زمان که دمای هر قسمت از هر لیفتراک، بیش ازحدی شودکه در هنگام عملکرد طبیعی غیر معمول باشد، بایدآن وسیله را از استفاده خارج نمود وتا زمانی که علت چنین افزایش دمایی برطرف نگردد، ازآن استفاده نشود.

 

حرکت کردن

1. چیدمان محصولات و مواد در طول مسیر و تقاطع کارگا ه ها باید بگونه ای باشد که راننده از دید کافی برخوردار گردد.

2. محدوده عملیات و تردد لیفتراک در کارگاه باید به طور واضح و مشخص علامت گذاری گردد.

3. کارفرما مکلف است با ایجاد نقاط و خطوط رنگ آمیزی شده ، محل های عبور و مرور کارگران وافراد متفرقه را مشخص نماید

4. محدوده عملیات لیفتراک باید کاملا صاف ، مسطح و دارای استحکام کافی و عاری از هرگونه لغزندگی باشد.

5. سرعت زیاد برای لیفتراک که حامل بار می باشد اکیداً ممنوع است.

6. سرعت مجاز یک لیفتراک :

*درمحوطه ای که ساختمان ها واقع هستند :5km/h

*درجاده ها :15 km/h

*اطراف پیچ ها آرام برانید.

 

لیفتراک های برقی

در لیفتراکهای برقی، باطری ها به مرور زمان دشارژ شده و نیاز به شارژ مجدد دارند، که این شارژ کردن  باید در حضور مسئول مربوطه انجام گیرد.

 توجه کنید که:

* شارژ بیش از حد و بد باطری عمر آن را کم می کند.

* باطری را کاملاً پرنکنید.

*باطری را تمیز و خشک نگه دارید.

*بعد از کار با باطری دستهای خود را بشویید.

*در نزدیکی باطری سیگار نکشید.

چک لیست ایمنی لیفتراک:

موارد

بلی

تاحدودی

خیر

آیا در حمل بار توسط لیفتراک پالت ها با نوع بار متناسب هستند؟

 

 

 

آیا لیفتراک ها دارای محافظ بالای سر هستند؟

 

 

 

آیا لیفتراک ها دارای ترمز سالم هستند؟

 

 

 

آیا لیفتراک ها پس از هر شیفت کاری سرویس می شوند؟

 

 

 

آیا لیفتراک ها به صورت دوره ای بازرسی فنی می شوند؟

 

 

 

آیا رانندگان لیفتراک دارای گواهینامه رانندگی هستند ؟

 

 

 

آیا راننده لیفتراک آموزش های لازم را دیده است؟

 

 

 

آیا ارتفاع وزن باری که روی شاخک ها قرار می گیرد مناسب است؟

 

 

 

آیا دید راننده مناسب است؟

 

 

 

آیا محل عبور و مرور لیفتراک ها در سطح کارگاه مشخص است؟

 

 

 

آیا لیفتراک ها دارای کپسول اطفای حریق هستند؟

 

 

 

آیا بازرسی روزانه توسط راننده آن صورت میگیرد؟

 

 

 

آیا لیفتراک ها دارای بوق و آینه بغل و جلو هستند؟

 

 

 

آیا لیفتراک ها دارای چراغ هشداردهنده گردان و سالم هستند؟

     

 

 

ارسال توسط reza maleki