تاريخ : پنجشنبه ۱۱ خرداد ۱۳٩۱

این مقررات، درچارچوب روش اجرائی کنترل عملیات در جهت رعایت اصول ایمنی کار با جرثقیل ها و تجهیزات وابسته به آنها لازم الاجرا می باشد.

1- شرائط اپراتور جرثقیل

اپراتور جرثقیل بایستی حداقل شرایط ذیل را داشته باشد:

1-1- سن بالای 18 سال

1-2- سلامت جسمانی به تایید پزشک و واحد ایمنی

1-3- گواهینامه ویژه و پایه یکم

1-4- آموزش عمومی و تخصصی در این زمینه


2-­ تجهیزات جرثقیل :

جرثقیل ها بایستی حتماً مجهز به لوازم ذیل باشند:

2-1- چارت و نمودار توان کاری جرثقیل

2-2- آلارم شنیداری و فوری به هنگام حرکت رو به عقب و swing

2-3- نشانگر زاویه بوم

2-4- آلارم اتوماتیک معرف ظرفیت ایمن جرثقیل ( صوتی و نوری )

2-5- ضامن ایمنی روی قلاب 

 

3- شرائط کار با جرثقیل :

3-1- استفاده از جرثقیل ها در سایت نیاز به تهیه work permit ( فرم اجازه به کار جرثقیل ) از مسئول ایمنی شرکت بلند پایه دارد.

3-2- حمل بار توسط جرثقیل بایستی توسط اپراتور و به همراه حداقل یک کمکی (ریگر) انجام پذیرد. .وجود چارت و نمودار جرثقیل الزامی است و بایستی همواره در داخل کابین وجود داشته باشد و کلیه رانندگان و ریگرهای جرثقیل از نحوه استفاده انها مطلع و آموزش کافی دیده باشند.

3-3- کلیه مسئولین و سرپرستان کارگاهها بایستی از وجود برنامه منسجم ایمنی در زمینه حمل و نقل وسایل توسط جرثقیل ها اطمینان حاصل نمایند. این امر جهت رعایت موازین قانونی و منشورهای    بین‌المللی و جلوگیری از بروز حوادث از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

3-4-  بررسی و تست جراثقل بایستی دقیقاً مطابق دستورالعمل بازرسی جرثقیل ها بطور ادواری انجام پذیرفته و مستندات آن حفظ گردد.

3-5- کلیه لوازمی که مربوط به حمل و نقل تجهیزات هستند بایستی طراحی مناسب داشته و به شکل ایمن مورد استفاده قرار گیرند تا هدف اصلی یعنی حمل ایمن انجام پذیرد.

3-7- تمام تجهیزات حمل بار، بایستی در هنگام خرید به داشتن گواهینامه، راهنمای استفاده صحیح و گارانتی توسط شرکت سازنده مجهز بوده تا :

3-7-1- حداکثر ایمنی فراهم گردد.

3-7-2- در شعاع های عملکرد مختلف جرثقیل، بتوان از ایمن بودن و صحت عملکرد این تجهیزات اطمینان حاصل نمود.

 3-7-3- میزان حد تحمل ایمن بار بایستی در محل مشخصی از تجهیزات مربوط به حمل و به وضوح توسط شرکت سازنده ثبت شده باشد.

3-7-4- محل قرارگیری جرثقیل جهت شروع به کار بایستی قبلاً کاملاً  بررسی و از احتمال نشست زمین و انجام اقدامات مقتضی قبل از استقرار جرثقیل مطمئن بود.

3-7-5-  همواره بایستی دقت شود انجام هر اقدامی که باعث بر هم زدن شرایط ایمن کار با جرثقیل گردد ممنوع بوده و حتی تعمیرات جزئی نیز روی جرثقیل باید با مجوز قبلی انجام پذیرد.

3-7-6-جابجائی جرثقیل فقط بایستی با اجازه مسئول بخش و صرفاً جهت انجام امور مربوط به حمل و نقل تجهیزات باشد. جابجائی دستگاه بجز  مورد فوق اکیداً ممنوع است.

3-7-7-  تحت هیچ شرایطی نبایستی از جرثقیل و ادوات آن در بیش از ظرفیت ثبت شده استفاده کرد مگر جهت load test و تحت نظر واحد ایمنی و کارشناس فنی واجد شرایط که گواهی مذکور را صادر می نمایند.

 

3-8- در صورتی که بر اساس شرایط کار بایستی جرثقیل در محل های خطرناک فعالیت نماید، علامت‌گذاری محل و بررسی دقیق آن قبل از شروع به کار الزامی است.

3-9- جز در شرایط ویژه به جهت کمک رسانی و امداد (در صورت نیاز) و شکل اجرایی کار با رعایت اصول ایمنی حمل و نقل افراد توسط جرثقیل ممنوع است.

3-10- ریگر جرثقیل بایستی از ایمن بودن نحوه اتصال بار به بکسل ها و قلاب اطمینان حاصل نماید.

3-11- قطعاتی که پس از بلندشدن توسط جرثقیل بایستی هنگامی که معلق هستند تنظیم شده یا چرخش نمایند و یا هدایت شوند، بایستی قبل از شروع کار در محل مناسبی توسط طنابی که طول مناسبی داشته باشند توسط دیگر تحت کنترل قرار گیرند.

3-12- هنگامی که جابجائی بار در مسیری است که تردد و فعالیت افراد زیاد می باشد یا بایستی عملیات محل را به زمان مناسب دیگری موکول نمود و یا تاپایان عملیات حمل در مسیر حرکت بار کلیه فعالیت ها را تعطیل کرد.

3-13- کلید وینچ ها بایستی دارای ALARM اضطراری باشند.

 

4- اطمینان از نحوه صحیح اتصال جرثقیل و حمل بار

برای حصول اطمینان از نحوه صحیح اتصال جرثقیل، بایستی ابتدا بار را چند سانتی متری ( 10 تا 30 ) از زمین به آرامی بلند نمود و در صورت صحت و ایمن بودن شرایط به کار ادامه داد.

4-1- اپراتور جرثقیل بایستی توجه نماید در هرحالت و به هر شکلی حرکات اجزا جرثقیل به آرامی صورت پذیرد.

4-2- پایین آوردن بار صرفاً با ترمز اکیداً ممنوع است.

4-3- هنگامی که جرثقیل تحت بار می باشد و یا دستگاه روشن است ترک کابین جرثقیل توسط راننده اکیداً ممنوع است.

4-4- کلیه پله ها، سکوها، دستگیره ها و پدال های جرثقیل بایستی کاملاً تمیز و عاری از روغن و گریس باشند. این مورد بایستی روزانه اپراتور کنترل گردد.

4-5- تغییر در تجهیزات جرثقیل مانند افزایش طول بوم و یا بازکردن ملحقات بایستی با اجازه به کار انجام گرفته و تحت نظر بازرس فنی و نماینده واحد ایمنی انجام پذیرد.

4-6- تجمع، ایستادن و یا حرکت در شعاع عملکرد جرثقیل ممنوع است.

4-7- قلاب جرثقیل بایستی از جنس فولاد بوده و هر هفته نحوه اتصال ان به جرثقیل بررسی و بازدید گردد.

4-8- کلیه شکل ها بایستی دارای پیم اصلی خود باشند و استفاده از هر وسیله دیگر مانند پیچ و مهره و ... ممنوع است

4-9- استفاده از زنجیر جهت جابجایی سازه های سنگین اکیداً ممنوع است.

4-10- جرثقیل بایستی مجهز به بکسل های مناسب در سایزهای مختلف بر اساس ظرفیت دستگاه، شکل و ورق‌گیر بوده و مرتباً توسط ریگر بازدید شده و در صورت بروز هرگونه اشکال از سیستم خارج گردند.

4-11- حمل افراد توسط سبد فقط بایستی به همراه کمربند ایمنی باشد. تنها افراد آموزش دیده حق ورود به سبد را دارند.

4-12- هنگامی که بار در نقطه‌ایی قرار دارد که زاویه بوم جرثقیل نسبت به جک های تعادلی عمود یا موازی نباشد، بیشترین فشار هنگام به سطح وارد شده و ممکن است در اثر فرورفتن سطح زمین در آن نقطه جرثقیل تعادل خود را از دست بدهد. بنابراین حتی المقدور از جابجا کردن بار در این شرایط خودداری شود مگر اینکه از مقاومت زمین اطمینان حاصل گردد.

4-13- حتماً بایستی سطح زیرین جک های تعادلی توسط تخته فرش یکپارچه‌ایی که سطح آن حداقل 3 برابر سطح جک مذکور باشد پوشیده شود. چیدن چند تخته روی هم با آجر و وسایل دیگر اکیداَ ممنوع است و تخته ها بایستی حتماً به سطح اتکایی پایه جک مرتبط باشند.

4-14- تراز بودن جرثقیل بوم آن کاملاً عمود بوده و قلاب را تا نزدیک زمین پایین آورده و در این حالت وایرها و قلاب در هر جهت بایستی در مرکز قرار گیرند در غیر این صورت تا تنظیم صحیح از کار با جرثقیل خودداری فرمایید. 

جدول ذیل تاثیر تراز بودن جرثقیل از روی شعاع عملکرد جرثقیل و کاهش ظرفیت کار نشان می دهد.

 

کاهش ظرفیت جرثقیل در اثر عدم تراز بودن

طول بوم وشعاع

1

2

3

30%

20%

10%

Short boom minimum radius

20%

15%

8%

Short boom maximum radius

50%

41%

30%

Long boom maximum radius

15%

10%

5%

Long boom maximum radius

 

5- سایر نکات ایمنی

5-1- در نحوه محاسبه وزن بار بایستی این اوزان را به بار اضافه نمود: وزن jib ، وزن کلاب اصلی، وزن کابل متصل به کلاب اصلی، وزن کابل متصل به بار، وزن کابل jibو وزن تیر.

5-2- اغلب جرثقیل ها با بوم تلسکوپی دارای دریچه ای هستند که باعث می شود بخش های بوم هیدرولیکی به شکل مساوی خارج شوند. توجه نمایید در صورت نیاز به استفاده از چند بوم بایستی میزان خروج هر یک با هم برابر باشد. زیرا جدول بار جرثقیل بر مبنای افزایش برابر طول بوم ها تهیه شده است. در غیر این صورت اطلاعات این جدول قابل قبول نبوده و برای جرثقیل خطرناک است.

5-3- همواره از ایجاد two – blockings  در جرثقیل شدیداً جلوگیری نمایید. این حالت وقتی اتفاق می‌افتد که قرقره به سمت انتهای بوم کشیده شده و کاملاً به بوم می چسبد. در این حالت اگرجرثقیل تحت بار باشد احتمال بریدن وایر، تخریب بوم و در نهایت سقوط بار وجود دارد. این حالت در جرثقیل‌های بوم خشک نیز هنگامی که دکل به سمت پایین آورده می شود بسیار محتمل است.

5-4- جرثقیل ها بایستی مجهز به وسایل مربوط به جلوگیری از ایجاد two – blocking باشند. نوعی از این سیستم دارای سوپاپ سولونوئیدی است که با سیستم هیدرولیک درگیر است. در هنگام عملیات روتین و صحیح جرثقیل این سولونوئید تقویت می شود و در صورت برخورد هوک اصلی به آن سیستم هیدرولیک از کار می افتد و هوک متوقف می شود.

5-5- توجه داشته باشید در هیچ شرایطی نباید از جرثقیل برای کشیدن یا هل دادن وسایل استفاده شود حتماً استفاده از جک های تعادلی همواره الزامی است.

5-6- قرار گرفتن بین بارهای معلق اکیداً ممنوع است.

5-7-  دقت و توجه اپراتور جرثقیل به ریگر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. دقت نمایید در هنگام حمل بار فقط یکنفر به عنوان ریگر با اپراتور در ارتباط باشد و افراد متفرقه ازانجام وظایف دیگر جداً خودداری نمایند.

5-8- تدارک نور کافی و زاویه دید مناسب جهت اپراتور و ریگر بسیار مهم است. انجام عملیات حمل بار در محل‌هائی که نور کافی نبوده و زاویه دید نا مناسب باشد اکیداَ ممنوع است.

5-9- مهاری که به بار بسته می شود، تا توسط ریگر هنگامی که بار معلق است جهت و شکل آن تنظیم گردد بایستی عایق باشد مانند طناب.

5-10- بلند کردن حمل چند نوع مختلف از وسایل به شکل همزمان با یک جرثقیل اکیداً ممنوع است.

5-11- توجه بسیار دقیق و تماس با شرکت سازنده در مورد تعمیرات روی بوم الزامی بوده و در غیر این صورت امکان پذیر نمی باشد.

5-12- ایمن ترین زاویه بین بار و بکسل و بکسل ها با یکدیگر در محل تلاقی با قلاب°60 می باشد.

5-13- بکسل ها بایستی تحت دوره برابر ظرفیت هر 6 ماه یکبار تست شوند. همچنین شاهین ها و وسایل کمکی دیگر نیز باید با باری که 25 درصد بیشتر از ظرفیت اسمی آنها باشد هر 6 ماه یکبار تحت آزمایش قرار گیرند.

5-14- اتصال دو سر دو قطعه بکسل به منظور به دست آوردن سیم طویل توسط گیره مجاز نمی باشد.

5-15- طول بکسل بایستی طوری انتخاب شود که هنگام رسیدن قلاب به پایین ترین نقطه حداقل دو دور سیم بکسل باقیمانده باشد.

5-16- محوطه زیر بار، محدوده خطرناک تلقی شده و توقف افراد در این محدوده در تمام مدت عملیات ممنوع می باشد. برای حفاظت محدوده خطرناک باید علامت ها و موانع احتیاطی نصب شود.

5-17- بالابردن باری که وزن آن نزدیک حد مجاز ظرفیت جرثقیل می باشد نباید به صورت یکباره، صورت گیرد. بلکه باید به شکل مرحله ای انجام پذیرد. ابتدا به انداز 25 تا 39 سانتی متر از زمین بلند شده و دستگاه جهت رسیدگی به بار بندها و مهارها و مکانیزم بالابر متوقف گردد. ادامه کار پس از حصول اطمینان کامل از محکم بودن بار مجاز است.

5-18- قطر استوانه نگهدارنده کابل نبایدکمتر از 30 برابر قطر کابل باشد به شرط آنکه حداقل مساوی سیصد برابر قطر ضخیم ترین سیم کابل باشد.

5-19- دو سر استوانه کابل دارای فلنج باشد بطوری که حداقل ارتفاع آن کمتر از 5/2 برابر قطر کابل نباشد.

5-20- وجود ترمز اضطراری برای بالابرها الزامی است. بطوری که بتواند باری معادل یک برابر و نیم ظرفت مجاز بالابر را نگهداری نماید.

5-21- هنگامی که بیش از یک جرثقیل متحرک در روی یک مسیر کار می کنند، حداقل فاصله دو جرثقیل متحرک از یکدیگر نباید از 9 کمتر باشد.

5-22- برای زنجیرها حداقل ضریب اطمینان با احتساب حداکثر بار مجاز باید 5 باشد و در موارد ذیل حتماً بایستی تعویض شوند:

5-22-1-  بیش ا ز5 درصد به طول اولیه آن اضافه شده باشد.

5-22-2-  بیش از 4/1 ضمانت اولیه حلقه های زنجیر در اثر کار خورده شده باشد .

5-23- ضریب اطمینان کابل های فلزی نباید از 6 کمتر باشد.

5-24- در صورت مشاهده کمترین نشانه خطر در روی محل اتصالی های کابلی فلزی باید از آن نقطه در حدود 1 تا 3 متر برید و مجدداً اتصال کابل را بست.

5-25- طناب های مهار باید دارای حداقل مقاومت (800 کیلوگرم بر سانتی مترمربع ) باشند ضریب اطمینان برای این نوع طناب ها نباید کمتر از10 باشد.

 

مالک جرثقیل همچنین مسئول اینها است:

۱- اطمینان از آموختگی خوب راننده جرثقیل. راننده جرثقیل باید تجربه و توانایی کار بااین جرثقیل مشخص و این کار مشخص را داشته باشد.

۲- اطمینان از اینکه راننده به لزوم اجرا و پایبندی به مسئولیتهای خود آگاه و پایبند است.

۳- اطمینان از اینکه تمام کارکنان درگیر تعمیر و نگهداری- جابجایی و حمل- آماده سازی، جمع کردن و کارکردن با حرثقیل آموزش مناسب دیده اند، تجربه دارند و می توانند این کار مشخص در یک حالت ایمن با راندمان انجام دهند.

۴- ایجاد برنامه های آموزشی و با کیفیت برای همه کارکنان تا از انجام کارها به نحوشایسته در همه موارد و همیشه اطمینان کافی وجود داشته باشد.

۵- به هر یک کارکنان مسئولیت مشخٌٍص و اقتدار لازم برای عمل به ملزومات آن داده شود.

۶- اطمینان از وجود واجرای یک برنامه فراگیر از بازرسی و بازدید و نگهداری از جرثقیل شامل دفتر ثبت روزانه همه کارهای انجام شده و کارهای مورد نیاز برای انجام.

۷- اطمینان از اینکه مجری ( مشتری) و مشاور (دفتر فنی) از مسئولیتهای خود آگاهند و می دانند مشخصاً چه کارهایی برای آماده سازی کارگاه و محل کار لازم است انجام شود.

۸- اطمینان از اینکه جرثقیل سالم و درست برای کار انتخاب شده، تجهیزات و لوازم مناسب و سالم هستند و کارکنان توانا برای کار مامور شده اند.

۹- اطمینان از اینکه جرثقیل و تجهیزات مربوطه همانکونه هستند که سازنده و قوانین موجود خواسته اند و باید باشند.

۱۰- سرپرستی و مدیریت با صلاحیٌت در زمان نیاز باید قابل دسترسی باشد.

 

راننده:

همینکه بار از زمین بلند شد، راننده جرثقیل مسئول ایمنی کار خواهد بود. بدلیل همین مسئولیت، هر کجا که دلیلی معقول برای نگرانی از خطر یا کار ناایمن وجود داشته باشد، راننده باید از بلند کردن بار خودداری کند- سرپرست را از شرایط کار آگاه کرده و تا فراهم شدن ایمنی و از بین رفتن هر خطر احتمالی بار را بلند نکند.

 

راننده همچنین بصورت کلی مسئول است تا:

۱- ماشین خود را بخوبی بشناسد. از توان کارکرد، محدودیت و ویژگی های دستگاه خود بخوبی آگاه باشد.

۲- با کتابچه های خود دستگاه آشنا باشد و اطلاعات آنرا بداند.

۳- با جدول بار دستگاه بخوبی و کاملاً آشنا باشد. معنی اخطارهای و یادداشتها و معنی هر آنچه در جدول بار آمده بدرستی بداند و بتواند ظرفیت خالص جرثقیل را برای هر حالت پیکربندی جرثقیل (طول بوم، زاویه بوم، وزنه ها، پایه ها، زاویه سوئینگ و…..) محاسبه کنند.

۴- بازدید و سرویس دائمی و مرتب جرثقیل بر اساس آنچه مالک و سازنده دستگاه خواسته و توصیه کرده اند.

۵- هر مشکلی را به صاحب دستگاه اطلاع بدهد. تعمیرات یا سرویس های لازم را یادآوری کند. این ها باید نوشته شوند و بهتر است در دفتر کار روزانه جرثقیل نوشته شوند.

۶- تمام کارهای بازدید و تعمیراتی و سرویس کاری کارگاه باید در دفتر کار روزانه و با جرئیات نوشته شوند.

۷- باربندها و کارگران را سرپرستی کند.

۸- از شرایط محیط کار آگاه باشد، از شرایط محل کار که می توانند روی کار جرثقیلی، تاثیر بگذارند آگاه باشد. بویژه از سیمهای برق.

۹- بازدید و کنترل کارگاه برای راستی و اطمینان از آماده سازی کامل آن برای جرثقیل.

۱۰- دوره و مرور کردن کار با سرگروه کار جرثقیلی.

۱۱- دانستن وزن بار و سیم های نگهدارنده و مقصد جاگذاری بار. اگرچه راننده مسئول مشخص کردن وزن بار نیست، اگر او وزن را معلوم نکند و با سرپرست کارگاه وزن بار را کنترل نکند، مسئول کامل بلند کردن بار و هرگونه عواقب بعد از بلند کردن بار خواهد بود.

۱۲- مقدار سیم های قلاب (دولاسیم، چهارلا سیم، ….) را راننده مشخص می کند.

۱۳- جدول بار را کنترل نماید و مطمئن شود جرثقیل به اندازه کافی توان ونیرو برای باربرداری را دارد.

۱۴- از روی کتابچه جرثقیل و دیاگرامها و جدول بار، بهترین طول دکل، بچه دکل (Jib) پیکربندی جرثقیل را برای این بار مشخص و کارگاه و شرایط بار انتخاب کند.

۱۵- جمع کردن، مونتاژ و آماده سازی جرثقیل را را بدرستی انجام دهد.

۱۶- از دستورات سازنده دستگاه پیروی کرده و طبق جدول بار اقدام کند.

۱۷- همه چیزهایی که ظرفیت بار جرثقیل را کم میکنند بشناسد و در نظر داشته باشد و در محاسبه وزن بار آنها را در نظر بگیرد.

۱۸- اصول پایه بستن را را شناخته و از اجرا شدن آنها مطمئن باشد.

۱۹- حفظ ارتباط با راهنمای جرثقیل بر عهده راننده است.

۲۰- از استقرار همه افراد در نقاط ایمن در طول کار مطمئن باشد.

۲۱- نرم، آرام و کنترل شده و ایمن کار کند.

۲۲- جرثقیل را جابجا کتد.

۲۳- خاموش کردن و ایستاندن دستگاه در یک محل ایمن وقتی دستگاه را ترک می کند.

۲۴- از عملکرد درست و سلامتی سیستم های ایمنی، کنترلهای محدود کننده( limit switch ) قفل های خودکار و نشاندهنده های بار و غیره مطمئن باشد.

 

سرپرست کار ( Site Supervision)

سرگروه جرثقیل (فورمن، تکنسین جرثقیل، سرپرست گروه کاری جرثقیل) مسئولیت کل

کار جرثقیلی را به عهده دارد و بنابراین باید برنامه هر مرحله از کار را تهیه کند. از جمله هر آنچه که در بخش ۱-۹ کتاب آمده است. او باید کاملاً با راننده که حرف آخر را درباره ایمنی می زند، هماهنگ باشد.

 

سرگروه جرثقیل بطور کلی مسئول است برای:

۱- سرپرستی همه کارهایی که به جرثقیل ربط دارد.

۲- معلوم کردن وزن درست بار- شعاع بار (فاصله مرکز ثقل تا مرکز دَوران گردون سوئینگ در بدترین حالت) اطلاع دادن به راننده.

۳- اطمینن از تجربه و توانایی گروه باربند.

۴- سرپرستی گروه باربند.

۵- کنترل و اطمینان از بسته شدن درست بار (به قلاب چرثقیل).

۶- اطمینان از اینکه راهنماها قادر هستند تا جرثقیل و بار را بدرستی و با ایمنی راهنمایی کنند و کار را با راندمان انجام بدهند. دانستن علائم دستی بین المللی راهنمای جرثقیل اجبار و یک باید است.

۷- تعیین راهنماها و معرفی آنها به راننده جرثقیل.

۸- اطمینان از ایمنی گروه باربند و همه کارکنان دیگری که کار جرثقیل می تواند به آنها اثر بگذارد.

۹- مردم عادی و هرکسی که کاری در محوطه ندارد را از محیط کاری دور نگه دارد.

۱۰- کنترل و سرپرستی جابجایی همه کارکنان جرثقیلی در محوطه کاری- از جمله سرویس کارها و روغن کارها.

۱۱- اطمینان از اینکه همه الزامات ایمنی در زمان کار در کنار خطوط انتقال نیرو در نظر گرفته و انجام شده اند.

۱۲- اطمینان از اینکه همه کسانی که در عملیات شرکت دارند وظیفه خود را می دانند، مسئولیت خود را می شناسند و به امور مربوط به ایمنی واقف هستند.

 

 

 

ارسال توسط reza maleki