همانگونه که در اطراف آهن ربا میدان مغناطیسی وجود دارد که قادر است بسته به میزان تاثیر خطوط میدان بر محیط نفوذ نموده و اثر نماید براساس قانون دست راست فلمینگ جریان الکتریکی در هنگام عبور از داخل سیم در اطراف آن نیرویی تولید می کند که این نیرو ناشی از تاثیر بارهای الکتریکی عبوری از سطح سیم بر روی ذرات عایق اطراف آن است.


در مورد خطوط هوایی ، این عایق هوا بوده و در داخل کابلها می تواند کاغذ ، روغن یا P.V.C و دیگر عایق های رایج در صنعت برق باشد تاثیر بارهای الکتریکی سیم برق بر روی ذرات عایق اطراف آن موجب می شود ذرات عایق که قبلاً از نظر بار الکتریکی در حالت خنثی بودند با تغییر حالت دو قطبی های آن پلاریزه شوند یعنی بارهای مثبت و منفی آن در حال جدا شدن از همدیگر باشند با تداوم این حالت بارهای مثبت و منفی دو قطبی های عایق از همدیگر جدا شده و عمل یونیزاسیون اتفاق می افتاد به بیان ساده تر عایق اطراف سیم به هادی جریان برق تبدیل شده و قادر خواهد بود جریان الکتریکی را از خود عبور دهد جدا شدن بارهای مثبت و منفی دو قطبی های عایق را شکست عایقی گویند که معمولاً با صدا و هاله بنفش رنگ همراه است به این پدیده کرونا نیز گفته می شود در خطوط فشار قوی 230 و 400 هزار ولت چنانچه در کنار یا زیر این خطوط بایستید به راحتی صدای کرونا را خواهید شنید ، در هنگام شب هاله بنفش کم رنگ نیز قابل رویت است .

حال که با طریقه پیدایش میدانهای الکتریکی در اطراف سیم در خطوط فشار متوسط و فشار قوی آشنا شدیم قانون دست راست فلمینگ را این گونه تعریف می کنیم که چنانچه مسیر عبور جریان در جهت انگشت شست دست راست ما باشد ، جهت خطوط میدان الکتریکی تولید شده در جهت چهار انگشت دیگر دست راست ما خواهد بود برای اینکه مطلب را زیاد سنگین نکنیم به گفتن این موضوع اکتفا می کنم که میدان الکتریکی قادر است به سیمهای اطراف سیم ، اختلاف پتانسیل الکتریکی القا نماید . آنچه از نظر مشترکین محترم حایز اهمیت است این است که چگونه خود را از خطرات میدان الکتریکی خطوط فشار قوی مصون نگه داریم . از نظر ایمنی برای خطوط شبکه های هوایی و تجهیزات منصوبه در آن سه نوع فاصله ایمنی تعریف شده است . یکی از آنها فاصله ایمنی تجهیزات از همدیگر است و در واقع فاصله ما بین فازها ، فاز با زمین ، شینه ها ، بوشینگ ها فاصله فازها از بدنه تابلو ، فنس و نظایر آن را مطرح می نماید . دومین فاصله که در ایمنی تعریف شده مربوط به رعایت فاصله مجاز از سیمهای برقدار توسط افراد صلاحیتدار می باشد از آنجایی که این گونه افراد با خطرات میدانهای الکتریکی و سایر موارد بخوبی آشنا بوده و آموزشهای فنی و ایمنی لازم را در طول خدمت خود طی نموده آن و با تجهیزات ، ابزار کار ، لباسکار و لوازم ایمنی مناسب در روی شبکه و مجاورت آن کار می کنند بنابراین فواصل ایمنی از سیمهای برقدار برای آنان تعریف شده که لازم است در حین کار رعایت نماید . فاصله سومی که در ایمنی تعریف شده فاصله عموم مشترکین برق از خطوط هوایی می باشد که اصطلاحاً حریم نامیده می شود . حریم خطوط انتقال نیرو ، فاصله ایمنی است که بمنظور جلوگیری از صدمه رسیدن به انسانها ، دام و طیور ، تجهیزات ، ساختمانها و ابنیه ها و پایداری شبکه برق رسانی تدوین و ابلاغ شده و کلیه موسسات ، کارخانجات و عموم شهروندان محترم لازم است برای پیشگیری از وارد شدن هرگونه ضرر و زیان احتمالی بدقت رعایت نمایند .

حریم بطور کلی به دو دسته تقسیم می شود . حریم درجه یک و حریم درجه دو و برای شبکه های هوایی با ولتاژ بیش از 1000 ولت تعریف شده است همان طوری که در پیامهای قبلی نیز اشاره شده است برای ولتاژ بین 1000 ولت تا 33 هزار ولت ولتاژ فشار متوسط و برای خطوط بالاتر از 33 هزار ولت به بالا فشار قوی گفته می شود در بعضی از تقسیم بندی ها برای ولتاژ 400 هزار ولت و بالاتر فشار فوق قوی گفته می شود .

حریم درجه یک در واقع فاصله از تصویر عمودی فاز کناری خط هوایی برق بر روی زمین است ، در حریم درجه یک اقدام به هرگونه عملیات ساختمانی و ایجاد تاسیسات مسکونی ، دامداری ، درختکاری ، انبارداری و حتی دیوار کشی تا هر ارتفاع ممنوع است .

حریم درجه دو فاصله از تصویر عمودی فاز وسط خط هوایی برق بر روی زمین است در حریم درجه دو فقط ایجاد تاسیسات اعم از مسکونی و صنعتی و مخازن سوخت تا هر ارتفاع ممنوع است . براساس ماده 9 قانون حریم خطوط هوایی در صورت هرگونه تجاوز به حریم ، اداره برق با اعطای فرصت مناسب با حضور نماینده دادستان هرگونه احداثی غیر مجاز را قلع و قمع و رفع تجاوز خواهد نمود و نیروی انتظامی نیز همکاری کامل خواهد داشت و براساس ماده 10 قانون ، اعطای پروانه ساختمان و انشعاب آب و گاز و برق و سایر خدمات در مسیر حریم ممنوع است .

حریم درجه یک برای خطوط 20 هزار ولت 3 متر و حریم درجه دو پنج متر است .

حریم درجه یک برای خط 33 هزار ولت برابر 5 متر و درجه 2 پانزده متر است .

حریم درجه یک برای خط 63 هزار ولت برابر 13 متر و درجه 2 بیست متر است .

حریم درجه یک برای خط 132 هزار ولت برابر 15 متر و درجه 2 سی متر است .

حریم درجه یک برای خط 230 هزار ولت برابر 17 متر و درجه 2 چهل متر است .

حریم درجه یک برای خط 400 ولت برابر 20 متر و درجه 2 پنجاه متر است .

 

برای روشن شدن موضوع در ابتدا لازم است تعاریفی از چند اصطلاح رایج ارائه شود. ضمناً در ادامه برای جلوگیری از تکرار متوالی عبارات، واژه «خط» بجای واژه « خطوط انتقال، فوق توزیع و توزیع برق» بکار می­رود:

1- محور خط: خطی فرضی است که مراکز برجها (پایه­های) خط را به هم وصل می­کند.

2- مسیر خط: نواری است روی زمین و به موازات محور خط که حد خارجی آن در دو طرف، تصویر هادیهای(سیمهای فاز) جانبی خط روی زمین می­باشد.

3- حریم درجه یک: دو نوار در طرفین مسیر خط و متصل به آن که عرض هر کدام را حریم درجه یک می­نامند. حریم درجه یک از فازهای جانبی محاسبه می­گردد.

4- حریم درجه دو: دو نوار است در طرفین حریم درجه یک و متصل به آن که فاصله افقی حد خارجی آن از محور خط را حریم درجه دو می­نامند.

 نکات مهم در خصوص ایجاد مستحدثات و سایر تأسیسات در حریم خطوط انتقال و توزیع برق:

حریم درجه یک:

اقدام به هرگونه عملیات ساختمانی و ایجاد تأسیات مسکونی، دامداری یا باغ، درختکاری و انبارداری تا هر ارتفاع ممنوع می­باشد و فقط زراعت فصلی و سطحی و حفر چاه و قنات و راه سازی و شبکه آبیاری، مشروط براینکه سبب ایجاد خسارت برای تأسیسات خط نگردد با رعایت اصول حفاظتی به منظور جلوگیری از بروز خطرات جانی و مالی بلامانع است.

در خصوص حفر چاه و قنات و راه سازی و ایجاد شبکه آبیاری لازم است قبلاً از مسئولین برق مربوطه مجوز کتبی اخذ گردد اما در هر صورت ایجاد شبکه آبیاریو حفر چاه و قنات و راه سازی در اطراف پایه های (برجها) خط نباید در فاصله کمتر از 3 متر از فونداسیون 

پایه­ها انجام گیرد.

 

حریم درجه 2:

در حریم درجه 2 فقط ایجاد تأسیسات ساختمانی اعم از مسکونی، صنعتی و مخازن سوخت تا هر اذتفاع ممنوع می­باشد.

 

جدول حریم خطوط انتقال نیرو:

 

ولتاژ خطوط به کیلومتر

 

 

400

230

132

63

33

20

11

20

17

15

9

5

3

3

حریم درجه یک (متر)

50

40

30

20

15

5

5

حریم درجه دو (متر)

 

بر اساس بخشنامه ­های جدید مورخ 25/12/83 و 20/4/84، شرکتهای برق منطقه ­ای مجازند، بجز سطح ولتاژ 20 کیلوولت، نسبت به حذف حریم درجه 2 و کاهش حریم درجه یک بر اساس جدول ذیل اقدام نمایند، مشروط بر اینکه ضمن رعایت نکات ایمنی، اطمینان لازم و کافی نسبت به توانایی دکلها و کفایت فواصل آنها حاصل شده باشد.

لازم بذکر است در این حالت میزان حریم متناسب با فواصل بین دکلها (اسپن) میباشد.

ردیف ولتاژ

(کیلوولت)

فاصله دو پایه متوالی خطوط هوایی نیروی برق

تا 120 متر

تا 200 متر

از 200 متر تا 250 متر

از 250 متر تا 300 متر

از 300 متر به بالا

33

5/3

 

 

 

 

63

 

9

10

12

13 (بدون تخفیف)

132

 

5/10

5/11

5/13

15 (بدون تخفیف)

230

 

12

13

5/14

17 (بدون تخفیف)

400

 

14

16

5/17

20 (بدون تخفیف)

 

 

فواصل ایمنی (safety clearance  )در برق

الف – فاصله با بدنه ( E.C )

عبارت است از فاصله بین قسمت های برقدار تجهیزات با اسکلت های زمینی شده ، دیوارها ، تورهای سیمی و زمینی

 

ب- فاصله فازی ( P.C )

عبارت است از فاصله بین قسمت های برقدار فازهای مختلف

 

ج – فاصله ایزولاسیون ( I.D )

عبارت است از فاصله بین ترمینالهای یک سکسیونر یا اتصالات به آن و یا فاصله بین اتصالات به ترمینالهای دژنکتور

 

د- فاصله اطمینان ( S.C )

عبارت است از فاصله بین قسمت های برقدار و محدوده منطقه نگهداری یا تعمیر

 

ذ- فاصله عمومی (حریم )

عبارت است ازفاصله خطوط و هادیهای برقدار شبکه ازساختمانها ، تاسیسات و بطورکلی ازمحل زندگی (افرادغیرصلاحیتدار) یا عامه مردم که به دوبخش حریم درجه یک وحریم درجه دو تقسیم بندی میگردد.


در مسیر و حریم های درجه یک، اقدام به هرگونه عملیات ساختمانی و ایجاد تأسیسات مسکونی و دامداری یا باغ و درختکاری و انبارداری تا هر ارتفاع ممنوع است و فقط ایجاد زراعت فصلی و سطحی و حفرچاه و قنات و راه سازی و شبکه آبیاری، مشروط بر اینکه ایجاد خسارت برای تأسیسات خطوط انتقال نگردد، با رعایت اصول حفاظتی و اجازه کتبی بلامانع است.
حریم درجه دو، فقط ایجاد تأسیسات ساختمانی اعم از مسکونی، صنعتی و مخازن سوخت تا هر ارتفاع ممنوع باشد حریم کابلهای زیرزمینی که در معابر و راهها گذاشته میشود، در هر طرف 5/0متر از محور کابل و تا ارتفاع 2 متر از سطح زمین خواهد بود و در مواردی که کابل با سایر تأسیسات از قبیل لوله کشی آب و فاضلاب و کابل تلفن و نظایر آن تقاطع نماید ، استانداردهای متداول شبکه های انتقال و توزیع نیروی برق باید رعایت شود.

 

حریم خطوط انتقال انرژی

طبق قانون سازمان برق ایران و تصویب نامه هیات وزیران در سال 1347 حریم خطوط انتقال عبارتست از :

الف . حریم درجه یک، دو نوار موازی خط انتقال در طرفین آن و متصل به تصویر فاز کناری روی زمین است که عرض هر یک از این دو نوار در سطح افقی در جدول شماره (3-4) آمده است .

ب. حریم درجه دو، دو نوار در طرفین حریم درجه یک و متصل به آن است .

فواصل افقی حد خارجی حریم درجه دو از محور خط (محور خط، خط واصل بین مراکز دو پایه مجاور است) در هر طرف در جدول شماره (3-4) آمده است .

در زیر خط و حریم درجه یک اقدام به هر گونه عملیات ساختمانی و ایجاد تاسیسات مسکونی و تاسیسات دامداری یا باغ و درختکاری و انبارداری تا هر ارتفاع ممنوع است و فقط ایجاد زراعت فصلی و سطحی و حفر چاه و قنات و راهسازی و شبکه آبیاری با رعایت اصول حفاظتی مشروط بر این که سبب ایجاد خسارت برای تاسیسات خطوط انتقال نگردد مجاز است  البته برای حفر چاه و قنات و راهسازی اجازه وزارت آب و برق لازم است .

در حریم درجه دو فقط ایجاد تاسیسات ساختمانی اعم از مسکونی و صنعتی و مخازن سوخت تا هر ارتفاع ممنوع می باشد . 

 

جدول  (3-4)
حریم خطوط انتقال

 حریم ولتاژ (کیلو ولت)

حریم درجه یک (متر)

حریم درجه دو (متر)

1 تا 20

3

5

33

5

15

63

13

20

132

15

30

230

17

40

400 و 500

20

50

750

25

60

 

 دستورالعمل هایی جهت محفوظ ماندن از خطرات ناشی از همجواری با خطوط فشار قوی

با توجه به اینکه خطوط انتقال انرژی الکتریکی در مسیر انتقال خود از مراکز تولید به مناطق مصرف از مناطق مختلف جغرافیایی از جمله دشتها و جنگلها و کوهستانها و مزارع کشاورزی و دریاچه ها ، رود خانه ها و مناطق شهری و روستایی مختلفی عبور می کنند، لازم است تدابیر و دستورالعملهایی برای حفظ امنیت افراد در نزدیکی خطوط فشار قوی لحاظ شود .در کشورهای پیشرفته دنیا از جمله استرالیا و کانادا و ایالت متحده امریکا شرکتهای انتقال انرژی الکتریکی دستور العملها و قوانین سفت و سختی در این زمینه تدوین کرده و با حمایت مراجع قضایی به اجرای آن قوانین می پردازند تاحتی الامکان از وارد آمدن ضررهای مالی و جانی و اقتصادی به سیستمهای انتقال انرژی و انسانها ، جلوگیری به عمل آورند . بطور مثال اگر کسی با تماس تلفنی خود با سازمان انتقال انرژی و پلیس آن کشورها ، باعث به دام افتادن و بازداشت افراد مجرم (مانند سارق ادوات الکتریکی و نظایر آن ، یا حتی فرد شکارچی که به خاطر شکار کردن پرندگان به سمت خطوط انتقال انرژی نشانه رفته یا شلیک کند) و یا شخصی با اطلاع دادن به مراجع ذیصلاح سبب به دام انداختن شخص خرابکاری شود که قصد آسیب رسانی به ایستگاههای فشار قوی و نیروگاهها و خطوط انتقال انرژی دارد، 25000 دلار از آن سازمان مربوطه (جهت تشویق)، جایزه دریافت می کند.

تمام تجهیزات فشار قوی از نظر حفظ سلامتی و ایمنی افراد دارای حریم مشخصی بوده و این حریم نبایستی ( چه بطور عمدی و چه بطور سهوی ) از طرف کسی نقض شود ، چرا که فاصله و کلیرنس عایقی تجهیزات تحت تانسیون (زنده) اجازه این کار را به  کسی نمی دهد و با نقص فاصله امنیتی ، شخص دچار شوکهای خطرناک ناشی از ولتاژ و یا اسپارک و یا بدتر ار همه دچار آرک ( اجل معلق ) می‌شود که احتمال نقص عضو و رخ دادن سانحه منجر به فوت بسیار بالا است.
با مطالعاتی که در سیستم انتقال انرژی برخی کشورها من جمله ایالت متحده امریکا و استرالیا انحام شده و یا بررسی دستورالعملهای مصوبه در کشورهای یاد شده، موارد زیر قابل استخراج است.
1-در زمینهای کشاورزی نزدیک به برجهای انتقال نبایستی ارتفاع هیچ کدام از وسائل و ادوات و ماشین آلات کشاورزی مانند کمباین (خرمن کوب ) و تراکتور و لودر و بیل مکانیکی و برج چاه کنی و جرثقیل و غیره از 14 فوت (معادل 4 متر ) بلند تر باشد. به سه دلیل مهم زیر :
1- احتمال برخورد قسمت فلزی این ماشین آلات با هادیهای فاز در خطوط انتقال انرژی .
2- القا ولتاژهای پراکنده در قسمتهای فلزی این ماشین آلات که منجر به وارد آمدن شوک به کاربران می‌شود.
3- جمع شدن بارهای القایی به مقدار زیاد در قسمتهای فلزی و از جمله باک سوخت و ایجاد حریق در آن.
2- در مزارعی که در پای دکلهای فشار قوی هستند و در آنها از سیستمهای آبیاری قطره ای استفاده می‌شود دارای ادوات و ملحقاتی مانند مخازن ذخیره آب و خطوط لوله و آب فشان می‌باشند، جهت جلوگیری از شوک و برق رفتگی کشاورزان و جلوگیری از تماس این سیستم آبیاری با خطوط انتقال انر‍ژی الکتریکی باید موارد زیر به دقت چک شده و بازنگری شود :
1- در هنگام جابجایی لوله های آبیاری متحرک چرخدار در زیر و نزدیکی خطوط فشار قوی باید دقت کرد که لوله های آب بطور افقی در موضعی دورتر از خطوط قرار گرفته و سپس جابجا شوند.
2- باید مراقب بود تا سیستم  آبیاری ، آب را به سمت هادیها و بدنه دکل اسپری نکند زیرا که آب خود ، هادی الکتریسیته است. (به خاطر وجود املاح و یونهای موجود در آب)
در سیستمهای آبیاری (از نوع گردشی و مفصل دار ) که در نزدیکی خطوط فشار قوی و به موازات آن قرار گرفته اند ، برای جلوگیری از وارد آمدن شوک به کشاورزان و افرادی که با این سیستم در تماس مستقیم هستند ( بدلیل القا ولتاژهای پراکنده) تدابیر زیر بکار گرفته شود :
1- باید نقاط مفصل دار و پاشنه ای موجود در سیستم آبیاری به یک زمین الکتریکی (چاه ارت) مطمئن وصل شود.
2- نباید در موقع بهره برداری از سیستم آبرسانی که به موازات خطوط انتقال انرژی هستند کسی با آن تماس بدنی برقرار کند0 ( نصب پرچم خطر و علائم هشدار دهنده خطر)
3- باید در هنگام تعمیر و نگهداری سیستم آبیاری ، آن را به صورت قائم بر راستای هادیهای خط انتقال انرژی قرار داده و سپس به تعمیر آن پرداخت.
4- حتی باید از برقراری تماس با ساپورت و نگهدارنده سیستم آبیاری و آبرسانی پرهیزکرد0 ( بدلیل وجود شوک الکتریکی)
حتی لوله های آب و خطوط انتقال سوخت (نفت خام) عبوری از نزدیکی خطوط انتقال باید توسط سیستم زمین و اتصال آن به میله های زمین ارت شوند . باید از انتقال خطوط آبرسانی (لوله آب) و سوخت و هر نوع کابل زیر زمینی از نزدیکی خطوط فشار قوی اجتناب کرد. در صورت لزوم باید حداقل 50 فوت (15 متر ) فاصله از دکل داشته باشند.
3- باید از بوجود آمدن آتش و ایجاد آن در نزدیکی خطوط انتقال و در زیر هادیهای آن ، در مزارع و جنگلها ، ممانعت بعمل آورد، چرا که گاز های داغ متصاعد شده از آتش و دود ناشی از آن و وجود فضای پلاسمای یونی در اطراف و راس آتش ،  مسیری جهت هدایت الکتریسیته بوجود آمده و سبب ایجاد و برقراری مسیر آرک از سیم هادی به سمت آتش می‌شود و این به نوبه خود خطری برای افراد نزدیک آن محل محسوب می‌شود. سبب خارج شدن خط انتقال مزبور (توسط رله دیستانس و و رله تشخیص خطای تکفاز به زمین) می‌شود. همچنین در اطفا آتش سوزیهای  ایجاد شده در نزدیکی خطوط انتقال نمی‌توان از آب استفاده کرد (خطر برق گرفتگی برای شخص اطفا کننده) و بایستی از مواد پودری و کف دی اکسید کربن استفاده کرد.
4- مزرعه داران نباید از سیمهای خاردار و تورهای بافته شده در حریم خطوط انتقال و به موازات آن و به اندازه طولانی استفاده کنند(بدلیل القا ولتاژ و شوک مزاحم  حاصله از آن) ولی اگر مجبور به استفاده از آن باشند باید سیمهای خاردار را به زمین الکتریکی مناسب متصل کرده و چاه ارت مطمئن برای آن تعبیه کنند.
در موارد زیر باید سیمهای خاردار توسط مزرعه داران به چاه ارت مناسب متصل شوند.
1- اگر سیمهای خاردار در حریم خطوط انتقال انرژی الکتریکی قرار گرفته باشد.
2- سیمهای خارداری که در فاصله 125 فوتی (38 متر) از بیرونی ترین هادی فاز (نزدیکترین هادی به سیم خاردار از نظر فیزیکی ) به طول 150 فوت (46 متر) که به موازات خط انتقال بر روی زمین نصب شده باشد.
3- سیمهای خارداری که به موازات خطوط انتقال و به فاصله 125 الی 250 فوت (38-77 متر) از نزدیکترین هادی به آن و به طول بیش از 6000 فوت (1830 متر) بر روی زمین نصب شده باشد.
بنا به تحقیق انجام شده و محاسبات مربوطه ، دلیل موضوع بند سوم آن است که به دلیل القا ولتاژ در طول یاد شده (بیش از 6000 فوت ) جریانهای بیش از 10 میلی آمپر در سیمهای خاردار جاری شده که از نظر ایمنی و سلامتی اشخاص تماس یافته با آن طبق استاندارد (2005) 1-60479 IEC فوق العاده خطرناک است . راه کار پیشنهادی آن است که سیمهای خاردار باید از هر 200 فوت (61 متر) به میله های زمین که به عمق 2 فوت (61 سانتیمتر) در زیر زمین قرار گرفته اند متصل می‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.
5-ایجاداستخر شنا و آبگیر در نزدیکی حریم خطوط انتقال انرژی کار بسیار خطرناکی است . زیرا با وقوع اتصال کوتاه در خطوط انتقال انرژی (در اثر برخورد صاعقه به خطوط انتقال و یا اضافه ولتاژهای ایجاد شده بر اثر منشا داخلی و یا افتادن فیزیکی سیم هادی ) جریان الکتریکی وارد شده به زمین می‌تواند از طریق لوله های مرتبط و کفکش فلزی به آب داخل استخر نفوذ کرده و به شنا گران آسیب برساند( به عنوان شاهد مثال یک استخر تفریحی در ایالت کالیفرنیای آمریکا).
6- بالا رفتن از دکلهای فشار قوی به هر دلیل ، کار بسیار خطرناکی است زیرا فرد در اثر نقض حریم عایقی دچار برق گرفتگی می‌شود.
7- رانندگان وسائل نقلیه سنگین مثل تریلرها و کامیونها و کمر شکنها نباید در نزدیکی و یا در تقاطع جاده با خطوط انتقال انرژی الکتریکی توقف کرده و یا به دلایل شخصی به بالای این وسائل نقلیه در زیر خطوط فشار قوی بروند(احتمال آرک و برق گرفتگی به خاطر نقض کلیرنس عایقی).
8- در هنگام بریدن چوبهای جنگل باید مواظب حریم خطوط انتقال انرژی بود.
اگر به علت وزیدن طوفان ویا شکستن درختان به دلیل کهنسالی ، بین خطوط انتقال انرژی الکتریکی و درخت شکسته ، تماسی برقرار شود نباید به نزدیکی درخت مورد نظر رفته و یا آن را برید . تنها کار دوری از آن و اطلاع دادن به مراجع ذیربط است . (بدلیل رطوبت موجود در پوست درخت و برقراری مسیر الکتریسیته از طریق آن ، خطر برق گرفتگی وجود دارد).
9- در هنگام صاعقه نباید به زیر دکل (استراکچر و هادیها ) رفت زیرا به دلیل وجود Back flash over و احتمال زدن آرک از هادی فاز به بدنه دکل از طریق یونیزه شدن هوا و بالا رفتن ولتاژ بدنه و پای دکل ، در حد هزاران ولت ، می‌تواند براحتی موجودات زنده نزدیک به پای دکل را به دلیل وجود ولتاژ گام و تماسی بالا ،به هلاکت برساند.
10- در هنگام برخورد صاعقه به خطوط فشار قوی باید از پای دکل بسرعت و به صورت قدمهایی با گام کوتاه و سریع (پاورچین ،پاورچین ) دور شد زیرا بدلیل آنکه جریان صاعقه از طریق سیم گارد و بدنه دکل به سمت زمین مسیر بسته و ولتاژ گام در حوالی دکلها به سرعت بالا می‌رود( خطر برق گرفتگی بهمراه شوک شدید)
11- پرواز با کایت و به پرواز در آوردن هواپیماهای مدل و اجسام پرنده در نزدیکی خطوط انتقال کاری است بسیار خطرناک ، چرا که با برخورد بادبادک با خطوط فشار قوی ، جریان و بار الکتریکی از طریق نخ انتقال پیدا کرده و سبب برق گرفتگی می‌شود.
12- بیمارانی که از وسیله pacemaker ، جهت پمپینگ و تنظیم کردن ضربان قلب خود استفاده می‌کنند بهتر است از تردد در نزدیکی حریم خطوط فشار قوی خوداری کرده و احتیاط کنند، چرا که به دلیل وجود میدانهای الکترومغناطیسی بسیار قوی و تداخل آن با این وسیله الکترومکانیکی سبب ایجاد ضربانهای ناهماهنگ در سیستم آن و در نتیجه قلب آنها گشته و این مسئله برای بیماران قلبی فوق العاده خطرناک است ( ایجاد تداخل نویزی در سیستم درایو میکرو کنترلری موتورBLDC سینکرون و ارسال پالسهای ناهماهنگ)
13- زمینهای زراعی در مجاورت خطوط انتقال انرژی نباید توسط هواپیما سمپاشی شوند زیرا احتمال برخورد با هادیهای انتقال انرژی وجود دارد و دید خلبان از آسمان نسبت به هادیهای فاز بسیار کم بوده و احتمال برخورد بال هواپیما و ملخ هلیکوپتر با سیمهای هادی فاز بالا است0 (علائم هشدار دهنده علاوه بر محل تقاطع خطوط انتقال با جاده ها باید در بالای مزارع کشاورزی تحت سمپاشی نیز تعبیه شوند)
ارتفاع محصولات کشاورزی و گیاهی کاشته شده در مزارع واقع در حریم خطوط انتقال انرژی نبایستی از 10 فوت (3 متر) بلندتر باشد. برای مثال نیشکر درحریم خطوط انتقال انرژی و رشد آن و رسیدن ارتقاع آن به بیش از 3 متر کار بسیار خطرناکی است.
14- افرادی که دارای قایق و کشتی شخصی هستند و در رودخانه هایی تردد می کنند که خطوط انتقال انرژی آنها را قطع می‌کنند بهتر است چک کنند که آیا ارتقاع کشتی با بادبان و عرشه و دکل بیشتر از اندازه مجاز نباشد (14 فوت معادل4،3 متر)
15- در مناطق مسکونی واقع در نزدیکی خطوط انتقال انرژی جهت جلوگیری از بروز شوک بدلیل القا بار ولتاژ در سیستم لوله کشی آب و گاز و منازل و چهار چوب آهنی ساختمان (اسکلت ساختمان)، باید کلیه قطعات فلزی و فریم فلزی ساختمان و حتی آسانسور ، زمین (ارت) شود و باید تمام تجهیزات فلزی ساختمان را به چاه ارت مناسب متصل شود.
جهت جلوگیری از وارد آمدن شوک و خطرات ناشی از آن برای ساکنین منازل مسکونی و تجاری و اداری باید موارد زیر را رعایت کرد :
1- ساختمانها از نزدیکترین هادی فاز موجود در آن محل ، حداقل 100 فوت (31 متر) فاصله داشته باشند.
2- ساختمانهایی با زیر بنای 2000 فوت مربع (186 متر مربع) و با اسکلت آهنی از نزدیکترین سیم هادی به اندازه 100 الی 200 فوت (31 الی 61 متر) فاصله داشته باشد.
3- ساختمانهایی که در مصالح ساختمانی آنها مواد قابل اشتعال وجود دارد حداقل بایستی 250 فوت (77 متر) از نزدیکترین هادی خط انتقال انرژی ، فاصله داشته باشند.
-  یک دستورالعمل اورژانسی برای نجات اشخاصی که در وسائل نقلیه شخصی و یا عمومی (اتوبوس)  و یا باری (کامیون) بدلیل برقراری تماس با سیم هادی فشار قوی به دام افتاده اند،به قرار زیر است :
1- به اعصاب خود مسلط باشید.
2- در داخل ماشین بمانید و از جنب و جوش بی مورد بپرهیزید.
3- ماشین را خاموش کنید(احتمال حریق مخزن سوخت ماشین)
4- در صورت وجود تلفن همراه با پلیس و یا با آتش نشانی تماس بگیرید.
5- از تماس با بدنه فلزی ماشین جداً خوداری کنید.
6- اگر ناگریز هستید که از ماشین بیرون بروید دستورالعمل زیر را رعایت فرمایید.
1- ابتدا کفشهای خود را در آورده و کف پای مرطوب را خشک کرده و رطوبت داخل کفش را نیز خشک کنید و سپس کفشتان را مجددا بپوشید.
2- در ماشین را با یک وسیله عایق ( مثل پارچه ضخیم و خشک و امثال آن ) باز کنید.
3- بدون آنکه تماسی با بدنه فلزی ماشین داشته باشید خود را به بیرون از وسیله نقلیه پرتاب کنید(این کار برای جوانان راحت تر و برای افراد مسن سخت تر است  ولی باید افراد جوان به کمک افراد مسن بشتابند . مانند پهن کردن پتو و مقوای خشک و نظایر آن بر روی زمین توسط نفر اول و پریدن نفرات بعدی بر روی آن.
4- باید مواظب بود تا در حین فرود ، دستهایتان با بدنه وسیله نقلیه و پاهایتان با زمین به طور همزمان تماس پیدا نکند.( مرگ حتمی بدلیل بسته شدن مسیر جریان)
5- باید مواظب بود تا در هنگام فرود آمدن بر روی زمین فقط پاهایتان با زمین برخورد کند نه اینکه دست و پا ،هر دو به طور همزمان، با زمین تماس پیدا کند (بدلیل ولتاژ گام بالا و ایجاد لوپ بسته بین بدن شخص و منبع پتانسیل زمین و برقراری جریان).
6- پس از پریدن بر روی پاهای خود بلند شده بدون آنکه دستتان با زمین تماسی برقرار کند .
7- به آرامی با قدمهای کوتاه پاورچین ، از محل دور شوید(به دلیل بالا بودن ولتاژ گام).
 - به فکر بازگشتن به وسیله نقلیه خود نباشید تا پلیس و نیروی کمکی ماهر و متخصص از راه رسیده و وسیله مورد نظر را از قید سیمهای فشار قوی رهایی بخشند.

ارسال توسط reza maleki